Spotkaliśmy się ostatnio z pytaniem czy można uiścić grzywnę z tytułu mandatu karnego za osobę ukaraną. Odpowiedź jak często bywa takich przypadkach brzmi „to zależy”. Co do zasady jest to jednak niedopuszczalne.
Zasadą odpowiedzialności za wykroczenia jest to, że powinien ją ponosić sprawca czynu, a nie osoba trzecia. W konsekwencji ustawodawca zdecydował się ograniczyć możliwość uiszczania przez osoby trzecie grzywien nałożonych na skazanego lub ukaranego, co oznacza, że co do zasady osoby takie nie mają prawa uiszczania kary grzywny za inne osoby, czy to ukarane w drodze wyroku sądowego, czy też mandatu karnego. Podstawowym wyjątkiem od tej zasady jest uiszczenie grzywny za skazanego lub ukaranego przez osobę najbliższą, którą według przepisów Kodeksu wykroczeń jest:
- małżonek,
- wstępny (np. rodzic, dziadek),
- zstępny (np. dziecko, wnuk),
- rodzeństwo,
- powinowaty w tej samej linii lub stopniu (np. teść, teściowa, siostra małżonka),
- osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek,
- osoba pozostająca we wspólnym pożyciu (np. konkubent i konkubina).
Co grozi za uiszczenie grzywny nałożonej na skazanego lub ukaranego przez osobę trzecią? Zgodnie z przepisami Kodeksu wykroczeń czyn taki zagrożony jest karą aresztu lub grzywny.
Poniżej treść przepisu:
Art. 57 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks wykroczeń:
Kto nie będąc osobą najbliższą dla skazanego lub ukaranego uiszcza za niego grzywnę, świadczenie pieniężne, kwotę pieniężną stanowiącą przedmiot przepadku, równowartość przepadku przedmiotów lub przedsiębiorstwa, kwotę pieniężną stanowiącą przedmiot przepadku korzyści majątkowej, równowartość przepadku korzyści majątkowej, nawiązkę, podlegającą zwrotowi korzyść majątkową stanowiącą kwotę pieniężną albo równowartość podlegającej zwrotowi korzyści majątkowej lub uiszcza odszkodowanie lub zadośćuczynienie lub ofiarowuje mu albo osobie dla niego najbliższej pieniądze na ten cel
– podlega karze aresztu albo grzywny.
Źródło:
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19710120114/U/D19710114Lj.pdf
_________________
Niniejsza publikacja nie stanowi porady prawnej, ani opinii prawnej i posiada jedynie charakter poglądowy autorów publikacji.